Het praktische deel van iets wat niet praktisch is. Hier staat alleen wat u op enig moment nodig heeft, niet wat u vandaag moet doen.
Er is geen haast. De aangifte erfbelasting heeft een termijn van acht maanden, de woning heeft er geen. Maar er is een ding dat u eerst moet regelen: de manier waarop u de erfenis aanvaardt. Doet u dat niet, dan kan het verkopen van de woning u persoonlijk aansprakelijk maken voor schulden die u niet kende.
Wij zijn waarschijnlijk de enige makelaar die u vraagt om nog even niets te doen. Dat heeft een reden.
Als erfgenaam heeft u drie keuzes: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Gedeeltelijk aanvaarden kan niet. Bij zuiver aanvaarden krijgt u alles: de bezittingen en de schulden. Zijn de schulden hoger dan de bezittingen, dan betaalt u het verschil uit eigen zak.
Het punt is dat u zuiver kunt aanvaarden zonder het te weten. Gedraagt u zich als erfgenaam, dan gaat de wet ervan uit dat u zuiver heeft aanvaard. En het verkopen van de woning van de overledene is precies zo'n handeling.
Iemand belt een makelaar, zet de woning van moeder te koop, en heeft daarmee zuiver aanvaard. Twee maanden later blijkt er een belastingschuld te zijn waar niemand van wist. Die is nu privé zijn probleem. De makelaar heeft niets fout gedaan. Er is alleen niemand geweest die zei: wacht even.
Er is een uitzondering: de uitvaart betalen uit de nalatenschap geldt niet als zuiver aanvaarden. Dat mag u gewoon doen.
Beneficiair aanvaarden betekent dat u de erfenis aanvaardt onder voorrecht van boedelbeschrijving. Uw privévermogen blijft dan buiten schot. Het kost wel tijd en geld: u legt een verklaring af bij de griffie van de rechtbank, betaalt griffierecht en daarna volgt een vereffeningsprocedure. Houdt u zich niet aan die formaliteiten, dan bent u alsnog persoonlijk aansprakelijk.
Aanvaardt een van de erfgenamen beneficiair, dan moet de hele nalatenschap volgens die procedure worden afgewikkeld. Ook voor de anderen.
Sinds 1 september 2016 zijn erfgenamen beter beschermd tegen onverwachte schulden. Ontdekt u na zuivere aanvaarding een schuld die u niet kende en ook niet had kunnen kennen, dan kunt u binnen drie maanden na die ontdekking de kantonrechter vragen om alsnog beneficiair te mogen aanvaarden.
Die bescherming geldt alleen voor schulden die u echt niet kon kennen. Het is een uitzondering, geen vangnet. Beneficiair aanvaarden vooraf is een handeling bij de rechtbank. Achteraf repareren is een procedure die kan mislukken.
U heeft drie maanden bedenktijd waarin schuldeisers geen betaling mogen eisen. Voor de keuze zelf staat geen wettelijke termijn. Minderjarigen kunnen niet zuiver aanvaarden: maken zij binnen drie maanden geen keuze, dan aanvaarden zij automatisch beneficiair.
De actuele griffiekosten en formulieren vindt u bij de Rechtspraak.
Er loopt van alles door: hypotheeklasten, verzekeringen, gemeentelijke belastingen. Meld het overlijden bij de hypotheekverstrekker en de opstalverzekeraar. Een onbewoonde woning kan onder een aangepast verzekeringsregime vallen en dat wilt u geregeld hebben voordat er iets gebeurt.
Vraag meteen of er een overlijdensrisicoverzekering aan de hypotheek hangt. Als die uitkeert, kan de hypotheek geheel of gedeeltelijk worden afgelost. Veel mensen weten niet dat die er is en rekenen maandenlang met een schuld die er niet meer is.
De woning hoeft niet leeg voordat wij komen kijken. Wij kunnen prima waarderen tussen de spullen door. Voor veel mensen is dat de drempel die het maanden ophoudt: het idee dat er eerst iets af moet voordat er iemand mag komen. Dat hoeft niet.
En: uitvaartkosten mag u aftrekken van de waarde van de erfenis. Keert de uitvaartverzekering meer uit dan de kosten, dan moet u dat meerdere juist opgeven.
Staat er een executeur in het testament, dan regelt die de afwikkeling. De notaris legt u uit wat dat voor uw situatie betekent.
Nee. De aangifte erfbelasting heeft een termijn van acht maanden. Voor het verkopen van de woning staat geen termijn.
Dat kan, maar wees voorzichtig. Het verkopen van de woning kan worden gezien als zuiver aanvaarden. Bent u dan persoonlijk aansprakelijk voor eventuele schulden. Regel eerst hoe u aanvaardt.
Bij zuiver aanvaarden krijgt u de bezittingen en de schulden, ook als die hoger zijn dan de bezittingen. Bij beneficiair aanvaarden blijft uw eigen vermogen buiten schot. Beneficiair kost meer tijd en geld, maar beschermt u.
Wees daar voorzichtig mee. Spullen meenemen kan juridisch worden uitgelegd als zuivere aanvaarding. Doe dat pas nadat u een bewuste keuze heeft gemaakt over de aanvaarding.
Ja. Dat is een uitzondering en geldt niet als zuivere aanvaarding.
Mogelijk. Gaat het om een schuld die u niet kende en ook niet had kunnen kennen, dan kunt u binnen drie maanden na die ontdekking de kantonrechter vragen om alsnog beneficiair te mogen aanvaarden. Die procedure slaagt niet altijd.
Nee. Wij kunnen de woning waarderen met de spullen er nog in.
Dat weet uw hypotheekverstrekker. Vraag het na. Als die uitkeert, kan de hypotheek geheel of gedeeltelijk worden afgelost, en verandert de hele rekensom.
Wij zijn geen traditionele makelaar, maar uw matchmaker. Wij kijken mee, rekenen het door en vertellen u eerlijk wat wij zouden doen. Ook als dat betekent dat u nog even niets moet doen.
